Odkrywanie Sycylii

„Gdyby Bóg zobaczył moje królestwo Sycylii, nie wybrałby Palestyny” – tak mawiał panujący na wyspie w XIII wieku Fryderyk Hohenstaufen. Ulokowana pośrodku Morza Śródziemnego, a więc w samym centrum starożytnego świata, Sycylia do dziś jest miejscem obfitującym w monumentalne antyczne zabytki, egzotyczną roślinność i sprzyjający klimat. Wybierając się tam w podróż nie można ominąć takich miejsc jak Pelermo, Agrygent, Syrakuzy, czy Taormina. Koniecznie trzeba wjechać na księżycowe zbocze Etny, a także spróbować lodów w słodkiej bułce i świeżo tłoczonej domowej oliwy.

Kiedy jechać?

Najlepszą porą roku na podróże po Sycylii jest wiosna. Wówczas roślinność na wyspie kipi soczystą zielenią, kwitną bujnie amarantowe oleandry i bugenville. Lepiej nie planować podróży na lato, zwłaszcza na sierpień. Wtedy wszyscy Sycylijczycy wyjeżdżają na wakacje. Poza tym upał jest niemiłosierny i daje się we znak podczas całodniowego zwiedzania. Temperatura dochodzi do 40 C w cieniu nawet wieczorem. Jesienią jest już chłodniej, ale nadal ciepło. Wyspa jest niestety spalona na popiół po lecie, ale za to ma do zaoferowania najlepsze pod słońcem owoce: opuncje, winogrona, pomarańcze, które można tam jeść prosto z drzewa. Zima na wyspie trwa krótko, od stycznia do lutego. Wówczas nastaje pora deszczowa, a na Etnie leży śnieg.

Miejsca, które warto zobaczyć

Spacer po Palermo

Podróż po wyspie najlepiej jest zacząć w stolicy wyspy Palermo. To kipiące życiem miasto, cierpi niestety na chroniczne korki. Najlepszym zatem sposobem na jego zwiedzanie będą więc nasze nogi. Najpiękniejsze zabytki, bez których zobaczenia nie możemy miasta opuścić, znajdują się w centrum i położone są blisko siebie. Wędrówkę najlepiej rozpocząć od Pałacu Normanów, dziś siedziby sycylijskiego parlamentu. Znajduje się w niej kaplica wybudowana w XII wieku przez Rogera II, władcę Sycylii. Zachwyca w niej arabska dekoracja sklepienia, niespotykana nawet w świecie Islamu. Na kopule widnieje, wykonana ze złota, mozaika przedstawiająca Chrystusa Pantokratora. Taką samą odnajdziemy w świątyniach Montreale i Cefalu. Kilka kroków od pałacu położony jest otoczony zielenią kościółek San Giovanni Eremiti, który wyróżnia się spośród piaskowych budowli czerwonymi arabskimi kopułami. Na koniec spaceru jeszcze tylko rzut oka na XII – wieczną katedrę (we wnętrz nie ma nic ciekawego) i można udać się do małego ogrodu Garibaldiego, gdzie zachwycą nasze oczy olbrzymie fikusy, których nie znajdziemy w żadnym innym europejskim mieście. Z gałęzi olbrzymich drzew spływają powietrzne korzenie i czepiając się ziemi tworzą naokoło starych pni gromady młodych pędów. Niezwykły widok! Nie omińmy także trzeciego pod względem wielkości teatru w Europie - Teatro Massimo i nieco mniejszego Teatro Politeama, z wejściem przypominającym słynny rzymski łuk triumfalny w Paryżu. Po południu warto wybrać się choć na chwilę do Mondello - peryferyjnej, willowej dzielnicy Palermo z publiczną plażą, portem pełnym kolorowych łodzi, gwarnym placem oraz mnóstwem lodziarni i knajpek specjalizujących się w daniach rybnych.

Z Palermo koniecznie trzeba natomiast odbyć wycieczkę do położonego nad miastem Montreale, aby zobaczyć potężną normańską katedrę, wyposażoną w najpiękniejsze i największe na świecie mozaiki. Pełno jest wokół niej, ukrytych pod rozłożystymi palmami, małych kafejek. Można więc, po męczącym zwiedzaniu, odpocząć w cieniu, sącząc zmrożoną granitę (skruszony sorbet, który pije się przez słomkę).

Dolina świątyń

Na chwilę odpoczynku i zadumy znajdziemy także miejsce w Segeście, wpatrując się w gmach tamtejszej greckiej świątyni. Samotna, nigdy niedokończona, a trwająca już tysiąclecia świątynia, stoi w polu, na jednym ze wzgórz, mając za tło osobliwy górzysty krajobraz. Jako jedyna budowla ocalała – nietknięta! – pomimo licznych trzęsień ziemi i wojen. Ze starożytnego miasta Segesta zostały natomiast tylko kamienie. Warty zobaczenia jest natomiast zbudowany tam nad urwiskiem teatr, z którego rozciąga się piękny widok na zatokę Castellammare.

Podążając dalej na zachodni brzeg wyspy, znajdziemy się w miejscu, z którego zaledwie kilka kilometrów oddziela nas od afrykańskiego lądu. Mijamy tu po drodze średniowieczną katedrę w Erice, kopce pozyskiwanej z morza soli w Trapani, a także winiarnię w Marsali, by w końcu dotrzeć do Doliny Świątyń w Agrigento. Na falistej dolinie, rozciągającej się u stóp podłużnego wzgórza, rozsiane są greckie świadectwa religijnego kultu. To jeden z najrozleglejszych parków archeologicznych Morza Śródziemnomorskiego.

Syrakuzy – pierwsza grecka kolonia

Kolejnym miejscem, w którym koniecznie musimy się zatrzymać są Syrakuzy. Ich sercem jest wysepka Ortigia, na której znajduje barokowa katedra (w jej wnętrzu widoczne są pozostałości świątyni Ateny). Na niej też tryska słodką wodą małe źródełko, położone zaraz przy samym morzu – to „Źródło Aretuzy”. Stało się ono dla Karola Szymanowskiego inspiracją do napisania jednej z najpiękniejszych melodii, granej do dziś przez wszystkich wielkich skrzypków świata. W parku archeologicznym starożytnych Syrakuz możemy natomiast przekonać się o niezwykłych właściwościach, jakie posiada „Ucho Dionizosa”. Chodzi mi tu oczywiście o wykutą w skale grotę w kształcie ludzkiego ucha, która zadziwia nadzwyczajną akustyką. Syrakuzy to także starożytne kamieniołomy, grecki teatr, w którym miały swoje premiery dramaty Ajschylosa, bizantyjskie grobowce i rzymski amfiteatr. Przekrój różnorodności kulturowej jest w tym miejscu niezwykle widoczny. Ślady przeszłości możemy odkryć również w tamtejszym Muzeum Archeologicznym, w którym znajdują się przepiękne ogrody Willa Landolina z fragmentami hellenistycznych ulic i katakumbami z czasów chrześcijańskich.

W cieniu Etny – Taormina

„Jeśli ktoś miałby spędzić tylko jeden dzień na Sycylii i pytał, co trzeba tam zobaczyć, odpowiedziałbym bez wahania: Taorminę” – napisał Guy de Maupassant. – Niby tylko krajobraz, ale krajobraz, który zawarł w sobie to wszystko, co zostało stworzone na ziemi, by oczarować oczy, umysł i wyobraźnie”. To, położone na niewielkim skrawku wybrzeża wciętym między morze a złowieszczą Etnę, miasto stanowi esencję Sycylii. „To najwspanialsze dzieło sztuki i natury!”- zachwycał się romantyczny poeta Goethe w swych Podróżach do Włoch. Wtórował mu Jarosław Iwaszkiewicz, pisząc w swej Książce o Sycylii: „Kiedy słyszę słowo „Taormina”, oczami wyobraźni widzę wysokie wzgórze, nisko rozłożone jedwabiste morze, w blasku słońca roztapiającą się jak kryształ Etnę, i w końcu całą czarodziejską scenerię grecko – rzymskiego teatru. Jest to jedyna taka scenografia na świecie”. Zapierające dech w piersiach widoki, sprawiają, ze spacer uliczkami Taorminy mógłby trwać wiecznie. To miasto ma magię, która oczarowuje wszystkich, którzy choć na chwilę tam przybyli. Tam po prostu trzeba pojechać! Tego się opisać nie da…

Etna

Na południe od Taorminy krajobraz zdominowała Etna, majestatyczny wulkan ze śnieżną czapą na szczycie, liczący sobie 3324 m. n.p.m. W pogodny dzień jego zarys widoczny jest z każdego miejsca na wyspie. Nadal aktywny, chociaż już mniej groźny, ostatni raz wypluł rozżarzoną lawę w kwietniu tego roku. Etna króluje nad Sycylią, wpływa na jej uprawy, zwyczaje, budownictwo. Obdarza hojnie, ale i wymierza surowe kary. Jej księżycowy krajobraz można zobaczyć osobiście, wjeżdżając na zbocze (na wys. ok. 2000 m n.p.m.), na którym znajdują się wygasłe kratery, i skąd rozciąga się piękny widok na wschodnie wybrzeże wyspy.

Na plażę? - do Cefalu

To miejsce idealne na urlop pod palmą. Mała wioska rybacka, ze względu na piaszczyste rozłożyste plaże stała się cenioną miejscowością wypoczynkową. Położona jest w malowniczej scenerii, w pasie lądu pomiędzy morzem a stromym cyplem wznoszącym się powyżej. Jej najosobliwszym zabytkiem jest, położona wśród palm, ogromna katedra, przypominająca do złudzenia katedrę z Montreale. W jej wnętrzu, tak jak w Capella Platina z Palermo, króluje potężny Chrystus Pantokrator, najstarsza i najpiękniejsza z sycylijskich mozaik.

Co przywieźć z podróży?

1. Symbol wyspy – Trinakrię. Często jest ona wykonana z ceramiki, która na wyspie jest bardzo dobrej jakości. Z ceramicznych wyrobów można też skompletować sobie kuchenną zastawę w niebanalne sycylijskie wzory.
2. Lalki, które niegdyś wykorzystywane były jako rekwizyty w sycylijskich teatrach.
3. Bożonarodzeniowe figurki z terakoty.
4. Tkane w geometryczne wzory dywaniki z Erice i szyte ręcznie wyroby z sukna.
5. Tradycyjne sycylijskie jedzenie – kapary, oliwki, suszone pomidory i karczochy, a także produkowane na zboczach Etny kremy pistacjowe, cytrusowe likiery i słynne Fuoco dell’Etna.
6. Wino: Nero d’Avola, Marsala, Malvasia i Passito, Etna Blanco i Etna Rosso.

O czym warto wiedzieć wyjeżdżając na Sycylię?

1. Jedząc w restauracjach i przydrożnych bufetach zawsze opłaca się zamawiać stałe zestawy z karty dań. Lepiej wystrzegać się też „ogólnowłoskich” specjalności i zamówić coś typowo sycylijskiego – polecamy świeże ryby – miecznika, sardynki, i wszelkiego rodzaju owoce morza.
2. Nie musimy się bać mafii. Nie nęka turystów. Zarabia na nich, więc chce, żeby na wyspie czuli się bezpiecznie.
3. Na targu w Palermo można tanio zaopatrzyć się we wszelkie produkty spożywcze. Należy jednak pamiętać, że nie zawsze towar jest świeży. Warto to dokładnie sprawdzić przed zakupem.
4. Warto spróbować sycylijskiego wina. Jest naprawdę znakomite. Zwłaszcza czerwone wytrawne Nero d’Avola i wytrawne białe wino o owocowym posmaku Blanco d’Alcamo. Nie można też zapomnieć o Marsali!