Planowanie całodziennych jadłospisów dla całej rodziny

Lato

To okres kiedy mamy bogactwo warzyw i owoców, zwłaszcza jagodowych i mamy do dyspozycji wiele tańszych warzyw z pola: szpinak, kalafiory, brokuły, fasolkę szparagową, młody groszek, ogórki, pomidory, kabaczki, cukinie, młodą marchew i buraki i wiele innych warzyw. Jest to również okres, co prawda krótki, gdy można korzystać ze świeżych owoców jagodowych, truskawek, malin, czarnych jagód, porzeczek, jeżyn, a ponadto mamy do dyspozycji wiśnie, mirabelki, gruszki, morele, wczesne jabłka, winogrona. W lecie najczęściej przygotowujemy potrawy półmięsne, mając do dyspozycji wiele świeżych warzyw. Kabaczki, cukinie lub ogórki nadziewane mięsem, letni bigos z pomidorami, kurczak lub ryba w jarzynach - są to potrawy nadające się do jadłospisu letniego.

Dużym powodzeniem cieszą się też potrawy mleczne, które łączone z owocami są smacznymi potrawami lub napojami. Mleko zsiadłe z ziemniakami zawsze jest chętnie widziane na kolację, a maślanka jako produkt mleczny, nadaje się do przygotowywania chłodników, zup i napojów. Dzieci bardzo lubią np. ryż z owocami albo też chętnie piją koktajle z sezonowymi owocami.

Jesień

O tej porze mamy największy wybór warzyw, a zamiast owoców jagodowych wiele odmian jabłek, gruszek i śliwek. Wykorzystajmy w tym czasie szczególnie te, których nie ma w zimie, a więc pomidory, ogórki małosolne i świeże. dynie, fasolkę szparagową, jesienną zieloną sałatę, rzodkiewki i koperek. Należy też zaopatrzyć się w czosnek.
Warto też sporządzić zaprawy na zimę. Teraz warzywa i owoce są najtańsze, przygotujmy więc sałatki, dżemy, powidła, kapustę kiszoną itp.

Zima

Jest to najtrudniejszy okres, jeśli chodzi o zaopatrzenie w świeże warzywa rosnące na powietrzu. Częściej teraz spożywamy ziemniaki i należy dołożyć starania, aby były one spożywane zaraz po ugotowaniu, gdyż wtedy mają najwięcej witaminy C. Obok ziemniaków naczelne miejsce powinny zająć surówki przygotowywane tuż prze podaniem. W zimie chętnie korzystamy z dań gorących jakim, np. zupy, a także z wędlin, mięs duszonych z sosami. Dyktuje nam to temperatura otoczenia i zwiększenie zapotrzebowania na bardziej energetyczne potrawy.

Pierwsze śniadanie

Jest to jeden z 3 głównych posiłków w ciągu dnia, który spożywamy po dłuższej przerwie nocnej, dlatego też nie powinno się go omijać. Ma to też duże znaczenie fizjologiczne. Gdy spożywamy posiłki w zbyt dużych odstępach czasu (np.noc) to występuje hipoglikemia, tj. spadek cukru we krwi, objawiający się uczuciem zmęczenia, zdenerwowania i braku humoru. W pływa to niekorzystnie na wydajność pracy a u dzieci na naukę. Podstawą pierwszego śniadania powinno być mleko pod różną postacią. Pieczywo urozmaicone - białe i razowe. Do pieczywa podajemy masło, dżem, sery, jajka, wędlinę, pomidory.

Drugie śniadanie

Jest to posiłek mały i powinien różnić się od pierwszego śniadania. Jeżeli pierwszy posiłek był np. z pomidorem, podajmy teraz ogórek koszony lub rzodkiewki. Możemy też kanapkę zastąpić drożdżówką lub pączkiem. Nie możemy też zapomnieć o owocach.

Obiad

Jest to główny posiłek i powinien składać się przynajmniej z dwóch dań tj, zupy i drugiego dania. W przygotowaniu obiadu powinno uwzględnić się potrawy bogate w białko pełnowartościowe np. ryby, mięso, jaja, sery, podroby. Powinna też naleźć się potrawa z warzyw, najlepiej surówki. Uzupełnieniem będą ziemniaki, kasza lub makaron, zapewniające wartość energetyczną posiłku. Jeżeli drugie danie jest uproszczone np. placki ziemniaczane, pyzy, ryż ze śmietaną i owocami to zupa powinna być posiłkiem głównym. Należy wówczas tak planować zupę, w skład której wchodzi wiele różnorodnych produktów.

Podwieczorek

Podwieczorek z reguły należy do małych posiłków, występują jednak różnice w składzie i ilości produktów zależnie od tego, czy jest to czwarty czy trzeci posiłek w ciągu dnia. Przy 5 posiłkach na podwieczorek najbardziej wskazane są surowe owoce. Możemy również podać kisiel owocowy, koktajl, ciasto czy galaretkę z owocami.

Kolacja

W obecnym trybie naszego życia, kolacja jest często tym posiłkiem, kiedy mamy okazję spotkać się całą rodziną przy stole. A więc rola kolacji sprowadza się nie tylko do zaspokojenia głodu, ale także do spraw wychowawczych, sprzyjających utrwalaniu atmosfery rodzinnej i wzajemnego zrozumienia. Skład potraw przewidzianych na kolację jest również bardzo ważny, zwłaszcza jeśli wszyscy jedzą obiad poza domem. Nie chodzi tu wcale o potrawy wymyślne, gdyż nawet placki ziemniaczane mogą być wielkim przysmakiem. Wykluczone są potrawy ciężko strawne np. z grzybów, bigos, tłuste zapiekanki. Na kolację nadają się różnego rodzaju sałatki, makaron i naleśniki, pierogi leniwe, kopytka, potrawy półsłodkie np. makaron z serem, jabłka w cieście, potrawy z ryb z warzywami. Kolację uzupełniamy surówkami, pieczywem, sokiem.